Friday, February 28, 2020

लेख

तामाङ ल्होछार सँस्कृति र परम्पराः हावापानी, खोलानाला, पहाड र माटो अनुरुप सामाजिक, साँस्कृतिक, जीवनशैली र सभ्यताको विकास भएको पाइन्छ, यही विकसित शैलीलाई संस्कृति भनिन्छ र संस्कृति जातिको पहिचान हो । संस्कृतिले जाति चिनाउँछ र जातिले राष्ट्र चिनाउछ । हिउँदे शीतकालिन महिनाहरु क्रमशः पुस, माघ र फाल्गुनमा धमाधम ल्होछार नै ल्होछार (नयाँ...
मोहन गोले तामाङ तामाङ जीवनमा ल्हो परम्पराको ज्यादै ठूलो महत्व छ । तामाङ मात्रै नभएर नेपालका अधिकांश हिमाली, पहाडी आदिवासी जनजातिहरु र संसारको मंगोल मुलुकहरु चीन, ताइवान, हङकङ, मकाउ, सिंगापुर, मंगोलिया, मलेसिया, तिब्बत, लद्दाख, थाइलैण्ड, लाओस, भियतनाम, बर्मा र जापान लगायतको देशमा बसोबास गर्ने मानिसहरुको जीवनमा ल्हो परम्पराको अन्योन्याति सम्बन्ध...
धुलिखेल, संगीतको डुङ्गामा चढेर देश–विदेश शयर गर्ने सपना थिएन राजु (लामा)को, जुन बेला उनी सानै थिए । भलै उनी गीत गाउँथे । अरुण थापा र अरुणा लामाका गीत उनी कक्षा कोठामा गाउँथे । शिक्षक तथा साथीहरुले वाह ! राजु क्या ! राम्रो स्वर छ भन्थे । दङ्ग पर्थे राजु । उमेर...
बौद्धधर्मलम्विहरु बिहान ,दिउसो वा बेलुका सधै स्वयम्भु ,बौद्ध वा अन्य स्थलहरुमा रहेको बुद्धिस्ट चैत्य ,मानीहरुमा परिक्रम गर्नेको संख्या बाक्लो देखिन्छ । यसै परिक्रम गर्दा महायाना बौद्ध सुत्र अनुसार निम्न लाभहरु प्राप्त गर्न सकिन्छ । छ्योर्तेन परिक्रमा गर्नार्ले, सयौं कल्प सम्म पनि, कहिल्यै अन्धा, रोगी र असफल नभई, काय अथवा...
पानीको महिमा ठूलो छ, किनकि सृष्टि र अस्तित्व नै यसमा अडेको छ । वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ पृथ्वीको पहिलो जीव साढे तीन अर्ब वर्ष पहिले समुद्रको कतै तातो पानीको मुहानतिर भएको थियो । मानिस त धेरै पछि आएका हुन्, करिब दुई लाख वर्ष पहिले र ती जहाँबाट देखा परे पनि...
मान्छेको जिन्दगी कहाँ बाट शुरु हुन्छ अनि कहाँ अन्त हुन्छ त्यसको कुनै टुंगो हुदैन। सानो हुँदा गुनगुनाउदै "गाईको चरन, कहाँको जन्म हो कहाँ मरन" भन्दै गीत गाएको याद आउँछ। मकालु हिमालको फेदीमा जन्मी त्यहि स्वच्छ सेरोफेरोमा बाल्यकाल बिताएको म एक साधारण परिवारमा हुर्की स्थानीय हावापानी र परिवेशमा २० सौं...
हो त्यही पानी आज पोखाउँदै छु । 'म भित्रको पानी...' रातले सुनाउँछ तिम्रो आवाज, तिमी संग गरेको कुराहरुको अडियो रेकर्ड । जीन्दगीको यो यात्राहरुमा यादको नशाले छोडेन मलाई । पुर्णिमाको दिनमा आकाश तिर हेर्दै तिमीले भन्थेउ ‘ए हेर्नुहोस न... लौन चन्द्रमाले रंग फेरेछ हेर्नुहोस त ! अब केहि पो हुने हो...
बकवासका शृङ्खला तरंगित सन्झाल! शृङ्खला -१ नेपालको जेठो दल भने नि फरक नपर्ला प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेस यतिखेर पुनर्जागरण अभियानको नाममा देशभर दौडधुपमा छ्!यस अघि नेपाली कांग्रेसलाई जनताको साथ नपाएका हैनन!कांग्रेस २०१५सालको आम निर्वाचन मार्फत दुइतिहाइ बहुमत प्राप्त दल पनि हो!नेता बिपि कोइराला को मृत्यु संगै नेपाली कांग्रेसले उठाएको समाजबादी ब्याबस्थाको...
लेखक : सरोजमोहन लामा तामाङ थालनी  शैलुङ नेपालको ताम्सालिङ भूमि भित्रकै जनकपुर अञ्चल, दोलखा जिल्लातिर धेरै पानीढलो भूमि र रामेछाप जिल्लाको सिमानामा पर्दछ । सदरमुकाम चरिकोटबाट दक्षिण पश्चिममा अवस्थित छ, भने रामेछाप जिल्लाको उत्तर पश्चिम सिमाना । भौगोलिक हिसाबमा समुन्द्रि सतहदेखि करिब ३१५० मिटर उचाईमा अवस्थिति २७०३३’ अक्षांस देखि ४१०१२’ उत्तर...
- मणि लामा (अध्यक्ष पाख्रिन तामाङ समाज)   जुलाई 18, 1947 काे India Independent Act पास गर्दै वेलायतले East India Company Government ले कव्जा गरेकाे सबै देश र कतिपयकाे भूमि छाडेकाे र उप्रान्त स्वतन्त्र भएकाे घाेषणा गरेकाे थियाे । जसानुसार भारत स्वतन्त्र भएसी नेपाल-भारत शान्ति तथा मैत्री सन्धि - 1950 मा नेपाल-भारत...

विशेष

ताजा खबर